ลูกเลี้ยงยาก
ลูกเลี้ยงยาก!
โดย: เพียงขวัญ
บ้านไหนมีลูกเล็ก ยิ่งเป็นพ่อแม่มือใหม่ด้วยแล้ว คงเคยเจอะเจอกับอาการเหนื่อย เพลีย และโทรม ค่าที่ต้องอดหลับอดนอนเพื่อคอยกล่อม โอ๋ อุ้มเจ้าตัวเล็ก กว่าจะลงตัว คุ้นกันทั้งพ่อแม่ลูกก็เกือบ 2 เดือนของอายุลูกล่ะค่ะ แต่ระหว่างนั้นสิคะ พ่อแม่หลายคนเลยอาจรู้สึกว่า..เอ..ลูกเราร้องมากไปหรือเปล่า ร้องผิดปกติหรือเปล่า หรือลูกเราจะเป็น”เด็กเลี้ยงยาก”หรือเปล่านะ !
ถ้าคุณกำลังสงสัย หรือเผชิญกับสถานการณ์ดังกล่าว เรามีคำตอบให้ค่ะ
…………………………………..
ลูก..เป็นเด็กเลี้ยงยากหรือเปล่า?
เด็กแต่ละคนจะมีพื้นฐานทางอารมณ์ที่ไม่หมือนกันค่ะ แบ่งได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่คือ เด็กเลี้ยงง่ายซึ่งพบมากที่สุด เด็กที่ต้องใช้เวลาปรับตัว และกลุ่มเด็กเลี้ยงยากซึ่งพบได้น้อยที่สุดค่ะ
โดยคุณหมอบอกว่า คำจำกัดความของ ‘เลี้ยงยาก’ เป็นความรู้สึกของพ่อแม่แต่ละคนซึ่งแตกต่างกัน บางคนมีความอดทนมาก ลูกเลี้ยงยากก็ยังบอกเลี้ยงง่าย บางคนอดทนน้อยลูกเลี้ยงง่ายดี อาจจะบอกว่าเลี้ยงยากก็ได้
แต่ก็มีข้อสังเกตให้คุณพ่อคุณแม่ได้ลองสำรวจลูกว่าเป็นเด็กเลี้ยงยากหรือไม่ ด้วยวิธีง่ายๆ คือ ดูจากกิจกรรมในชีวิตประจำวันค่ะ เช่น กินยาก กินไม่เป็นเวลา เลือกกิน นอนยาก นอนไม่เป็นเวลา คาดเดาความต้องการได้ยากว่าต้องการอะไร
เลี้ยงยาก..เพราะ
สาเหตุที่ทำให้เป็นเด็กเลี้ยงยาก อยู่ที่พื้นอารมณ์ของเด็กบวกกับการเลี้ยงดูของพ่อแม่ ซึ่งมีผลต่อพฤติกรรมของเด็กด้วยค่ะ
ปฏิกิริยาของพ่อแม่ เมื่อรู้สึกว่าลูกเป็นเด็กเลี้ยงยาก อาจทำให้พ่อแม่รู้สึกหงุดหงิดได้ง่ายขึ้น ไม่พอใจเรื่องต่างๆ ได้ง่ายขึ้น แม้จะรักลูกก็ตาม แต่ก็รู้สึกเหนื่อยและหงุดหงิด การตอบสนองลูกจึงอาจไม่ดี ทำให้การตอบสนองของลูกที่มีต่อพ่อแม่ก็ยิ่งแย่ไปกันใหญ่
เคยชินจากเงื่อนไขที่ได้รับ เช่น ลูกจะหลับก็ต่อเมื่อแม่อุ้ม หรือกอดไว้จนกว่าลูกจะหลับไปบนตัวแม่ เมื่อลูกได้รับเงื่อนไขนี้มาเรื่อยๆ ก็เกิดความเคยชิน เมื่อไหร่ที่ไม่ได้รับเงื่อนไขนี้เขาก็จะร้องไห้งอแงไม่ยอมนอนค่ะ
ปัจจัยอื่นๆ เช่น สิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน หากตอนกลางวันให้ลูกนอนมาก กลางคืนเขาก็จะไม่หลับ หรือถึงเวลานอนแล้วกลับมีคนมาชวนให้เขาเล่น หรือคนรอบข้างยังเสียงดังอยู่ หรือไฟยังสว่างเหมือนตอนกลางวัน ลูกก็อาจไม่หลับ เพราะเด็กบางคนโดยเฉพาะเด็กเล็กๆ เฉพาะเด็กเล็กๆยังแยกไม่ออกระหว่างกลางวันกับกลางคืน เป็นต้น
พ่อแม่จึงต้องดูข้อมูลต่างๆ ในชีวิตประจำวันเหล่านี้ของลูกด้วย เพื่อหาวิธีแก้ไขให้ถูกต้อง
เลี้ยงยาก ส่งผลต่อพัฒนาการ
ถ้าลูกเป็นเด็กเลี้ยงยาก แล้วได้รับการแก้ไขที่ถูกต้อง ปัญหาก็จะไม่เกิดขึ้น แต่หากไม่ได้รับการแก้ไข ก็ย่อมส่งผลต่อพัฒนาการของลูกในวันข้างหน้าได้ เช่น
การเจริญเติบโต เช่น เมื่อถึงเวลานอนแล้วลูกไม่ยอมนอน จะส่งผลต่อการเจริญเติบโต เพราะโกรว์ธฮอร์โมนหรือฮอร์โมนการเจริญเติบโตซึ่งหลั่งในขณะนอนหลับ จะหลั่งได้ไม่เต็มที่ รวมทั้งเรื่องอารมณ์ที่ไม่สดชื่นแจ่มใสด้วย
ระเบียบวินัย ถือเป็นพื้นฐานสำคัญ เช่น ลูกกินไม่เป็นเวลา อยากจะกินตอนไหนก็กิน อยากจะนอนตอนไหนนอน โดยไม่ได้รับการแก้ไข ลูกก็จะเรียนรู้เงื่อนไขที่ไม่เหมาะสมเหล่านี้ต่อไป พอโตขึ้นหลังขวบแรก การฝึกระเบียบวินัยให้กับลูกก็จะยากขึ้น ซึ่งคนที่จะเหน็ดเหนื่อยที่สุดตอนนั้น ก็หนีไม่พ้นตัวพ่อแม่นั่นเองค่ะ
“เด็กเลี้ยงยาก”…รับมือไม่ยาก
*ตั้งสติ พ่อแม่ควรมีสติและทำความเข้าใจว่า ลูกเราเป็นเด็กที่เลี้ยงยาก ไม่ควรตื่นเต้นไปตามลูก ไม่วิตกกังวลจนเกินไป ไม่ตอบสนองลูกไปตามอารมณ์ ซึ่งจะส่งผลต่อลูกด้วยค่ะ เช่น ถ้าลูกร้องไห้ก็ทำเหมือนลูกไม่ร้อง แล้วลงมือปฏิบัติเพื่อแก้ไขในสิ่งที่ควรด้วยความมีสติ โดยไม่โกรธ ไม่โมโหลูก ซึ่งจะช่วยควบคุมสถานการณ์และควบคุมลูกให้สงบลงได้ เหมือนภาษิตจีนที่ว่า ความสงบ…สยบความเคลื่อนไหว ยังไงล่ะคะ
*ตอบสนองอย่างเหมาะสม สิ่งที่ต้องปลูกฝังลูกวัยขวบแรกในเรื่องพื้นฐานโดยเฉพาะเรื่องกิน เรื่องนอน เพื่อให้เขามีพฤติกรรมที่เหมาะสม พร้อมๆ กับการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้เลี้ยงดูกับเด็ก เช่น วัยขวบแรกนี้ลูกยังช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ พ่อแม่ก็ต้องตอบสนองลูกอย่างเหมาะสม เช่น ถึงเวลาที่ลูกหิวก็ต้องได้กิน เวลาที่เขาทำเปียกแฉะก็ต้องได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ไม่ใช่ปล่อยให้หิวหรือเปียกแฉะอยู่ทั้งวัน เป็นต้น
*หาความรู้เพิ่มเติม พ่อแม่ต้องวางแผนให้รอบคอบว่า จะจัดการกับปัญหาลูกเลี้ยงยากอย่างไร ซึ่งมีอยู่หลายวิธี หากไม่รู้จะเริ่มอย่างไร อาจเริ่มจากอ่านหนังสือเพื่อหาความรู้เพิ่มเติม หรือปรึกษาคุณหมอ แล้วนำมาปรับใช้ให้เข้ากับลูกของเราตามความเหมาะสมเพราะแม้โดยหลักการจะเป็นวิธีเดียวกัน แต่เด็กแต่ละคนก็มีความแตกต่างกัน
นอกจากนั้นวิธีรับมือของพ่อแม่ รวมทั้งบริบทของแต่ละครอบครัวก็ต่างกันด้วย บางครั้งปัญหาเดียวกันวิธีรับมือก็แตกต่างกันค่ะ
แม้จะรู้สึกว่าลูกเลี้ยงยากเพียงใด แต่ด้วยพลังความรักที่มีต่อลูก บวกกับวิธีปฏิบัติดังกล่าว จะช่วยให้คุณและลูกน้อยผ่านช่วงเวลานี้ไปได้ แต่ต้องหนักแน่น อดทน และปฏิบัติด้วยความสม่ำเสมอนะคะ
ขอขอบคุณบทความดีดีจากนิตยสารรักลูก
*************************
Women Mthai ชวนสมาชิก ควงแขนคุณแม่ มาร่วมกิจกรรม ต้อนรับ วันแม่ ประจำปี 2555
Me & Mom With Women.MThai By Oishi Express ครั้งที่ 3
